Een verbod op fossiele reclame moet onderdeel zijn van de routekaart die ontwikkeld wordt op de Transition Away From Fossil Fuels Conferentie (TAFF) in Santa Marta. Dat bleek uit het panelgesprek en in de break out sessies van de pre-conferentie op 14 april in Den Haag die Reclame Fossielvrij samen met andere NGO’s organiseerde.
Onderwerp van de pre-conferentie, georganiseerd door The Hague Humanity Hub, Oxfam Novib, Milieudefensie, International Alert, Reclame Fossielvrij, World’s Youth for Climate Justice, T.M.C. Asser Institute, Earth Insight enBoth Ends was de visie van maatschappelijk middenveldorganisaties op het eerlijk en rechtvaardig uitfaseren van fossiele brandstoffen. “De oplossing die we nodig hebben moet de volgende punten bevatten”, sprak initiator Hilde Stroot van Oxfam Novib. “Economische ongelijkheid aanpakken, schulden kwijtschelden, een einde aan nieuwe fossiele brandstofwinning, verminderen van overconsumptie en internationale samenwerking.” In de aanloop naar de TAFF-conferentie schreven de civil society organisaties samen een position paper. Een verbod op fossiele reclame is daarin één van de maatregelen.
Fossiele brandstof uitfaseren en tegelijkertijd promoten?
In het panelgesprek kwam ook de vraag op over een verbod op fossiele reclame. “Hoe kun je spreken over fossiele brandstoffen uitfaseren als we elke dag, overal reclames zien die fossiele brandstoffen juist promoten?”, vroeg Femke Sleegers van Reclame Fossielvrij. Ferdi Klaver van het ministerie van Buitenlandse Zaken antwoordde: “Het is tijd dat we nu echt naar de wetenschappers luisteren en niet meer naar de commerciële belangen.” Adrian Estrada van de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) bevestigde: “In ons rapport Aan de slag met gedrag adviseren we het kabinet om fossiele reclames te verbieden. Het argument dat dat ‘betuttelend’ zou zijn, moeten ze terzijde schuiven. Daarvoor is de urgentie van klimaatverandering te hoog. De overheid moet hiermee aan de slag.”
Break out sessie uitfaseren aanbod en vraag
Reclame Fossielvrij organiseerde de break out sessie over “beleidsopties om vraag en aanbod van fossiele brandstof uit te faseren.” Als experts schoven Elisa Morgera (UN Special Rapporteur), Lieke Dreijerink (Wetenschappelijke Klimaatraad) en Harald Buijtendijk (BuAS) aan. Mannes Kocken van Reclame Fossielvrij faciliteerde de sessie.
Prof. Elisa Morgera (UN Special Rapporteur) benadrukte dat het verschuiven van de beleidsdoelstellingen van emissiereductie naar het uitfaseren van fossiele brandstoffen een doorbraak betekent, omdat fossiele brandstoffen zoveel meer schade veroorzaken dan alleen broeikasgasemissies. “Het helpt ons ook om scherp te zien wie de daders zijn. De fossiele industrie heeft vanaf het begin reclame en disinformatie om de waarheid van ons weg te houden.”
Professor Morgera benoemde ook de gezondheidsschade van fossiele brandstof. Zowel de productie als de consumptie van fossiele brandstoffen vervuilen ons milieu en ons lichaam. “Gedragsverandering klinkt alsof we allemaal enorme offers moeten brengen. We kunnen beginnen met te erkennen dat de last van maatregelen die het luxe verbruik van fossiele brandstoffen beteugelen, alleen voor de rijkste 10% is, dat is maar een kleine groep.”
Dr. Lieke Dreijerink (Wetenschappelijke Klimaatraad) vertelde over het rapport Aan de slag met gedrag. “We wilden een rapport maken dat klimaatbeleid tastbaar maakt en niet alleen focust op technische oplossingen.” Ze benadrukte het belang van maatregelen om fossiele brandstoffen uit te faseren, de biodiversiteit te verbeteren en de kosten van levensonderhoud te verlagen. “Het afschaffen van subsidies voor fossiele brandstoffen en reclame voor fossiele brandstoffen is een no-brainer.” Of klimaatbeleid ook polarisend kon werken, vroeg een van de deelnemers. “Onderschat niet hoeveel mensen om het klimaat geven en klimaatbeleid steunen”, aldus Dreijerink. “Dat is vaak meer dan gedacht, omdat mensen de mate waarin anderen zich zorgen maken en beleid steunen structureel onderschatten. Dit wordt pluralistische onwetendheid genoemd.”
Dr. Harald Buijtendijk (toerismewetenschapper) voegde aan de discussie toe dat producten op basis van fossiele brandstoffen, zoals vliegvakanties, een “onnodig luxeproduct” zijn dat we als eerste zouden moeten en ook kunnen uitfaseren. “Het mondiale noorden profiteert het meest van verre reizen, terwijl de gevolgen worden gevoeld in het mondiale zuiden.” Over de vraag of er niet eerst alternatieven moeten zijn voordat we luxe reizen aan uitfaseren is Buijtendijk duidelijk. “We moeten niet wachten met maatregelen als een verbod op fossiele reclame tot alternatieven zich ontwikkelen. Elk jaar dat de fossiele brandstofindustrie fossiele brandstoffen kan blijven verkopen, winnen zij en verliest de planeet. Met elk jaar uitstel, steun je de fossiele industrie.”
Specs
Datum: 14 april 2026
Organisatoren: The Hague Humanity Hub, Oxfam Novib, Milieudefensie, International Alert, Reclame Fossielvrij, World’s Youth for Climate Justice, T.M.C. Asser Institute, Earth Insight and Both Ends.
Het evenement “Civil Society Perspectives on Fossil Fuel Phase-Out – Humanity Hub The Hague” bracht een diverse groep deelnemers uit het maatschappelijk middenveld, de wetenschap, de politiek, ministeries en jongerenorganisaties bijeen om te onderzoeken hoe de ambitie om fossiele brandstoffen geleidelijk af te bouwen kan worden vertaald naar praktische, rechtvaardige en inclusieve trajecten. De basis voor het gesprek vormde een position paper dat was samengesteld door de organisatoren van de conferentie.
