Nederlandse gemeenten zijn wereldwijd koplopers
in het verbieden van fossiele reclame
Hoogtepunten
- Amsterdam was de 1e stad ter wereld die besloot om fossiele reclame te weren uit de openbare ruimte. Dit werd in 2020 wereldnieuws.
- Vele gemeenten volgden. In Nederland, maar ook in o.a. Australië, Zweden, Zwitserland, Engeland, Canada en de VS.
- In 2024 heeft Haarlem een verbod in beleid vastgelegd (om fossiele reclame via contracten te weren). Dit werd wereldnieuws omdat Haarlem als 1e ter wereld ook vleesreclame verbood.
- Den Haag werd in 2024 de 1e gemeente ter wereld die fossiele reclame via de wet verbood.
- De reisindustrie vocht het Haagse verbod op fossiele reclame aan in een kort geding. De gemeente won de rechtszaak overtuigend: het verbod op fossiele reclame mág gewoon.
- Na de uitspraak volgden vele grote gemeenten het voorbeeld van Den Haag (zie onder)
- 21,3% van de Nederlanders woont in een gemeente waarin fossiele reclame (binnenkort) wordt geweerd.
Leeswijzer
Op deze pagina lees je meer over de Nederlandse gemeenten die fossiele reclames uit het straatbeeld willen weren. Ook lees je hoe je als inwoner of als gemeenteraadslid je gemeente kunt overtuigen om fossiele reclame te verbieden. Wil je meer weten over internationale steden? Kijk dan op worldwithoutfossilads.org
21,3% van de Nederlanders woont in een gemeente die fossiele reclame weert of wil weren
In de volgende steden nam de gemeenteraad een motie of initiatiefvoorstel aan of nam het college van B&W zelf stappen:
Via contracten/concessies
- Haarlem (fossiel en vlees)
- Amersfoort
- Amstelveen
- Eindhoven
- Wageningen verwijdert in 2026 alle reclames in bushokjes
Overig
- Provincie Noord-Holland (besluit om politieke redenen teruggedraaid)
- Enschede (motie aangenomen, maar niet uitgevoerd)
Lokaal verbod op fossiele reclame is juridisch mogelijk
Een lokaal verbod op fossiele reclame is juridisch mogelijk. Het valt misschien zelfs onder de zorgplicht van de overheid.
- De uitspraak van de rechtbank in het kortgeding van de reisindustrie tegen het Haagse verbod op fossiele reclame
- Memo ‘Reclames met negatieve milieu-impact reguleren’ – juridisch advies Circulaw voor gemeente Amsterdam
- Kenniskaart CityDeals: Motivering regulering fossiele reclame – juridisch advies Ecolytico
- Een verbod op fossiele reclame; bittere noodzaak of ongeoorloofde overheidsbemoeienis? – juridisch artikel in Mediaforum over fossiele reclames in gemeenten
- The Legality of Banning Fossil Advertising – publicatie op European Law Blog door professor internationaal recht Ingo Venzke en assistent professor Europees recht Laurens Ankersmit
Zo overtuig je je gemeente om fossiele reclame te weren!
Zelf aan de slag om jouw gemeente te verlossen van fossiele reclame? Grofweg zijn er twee mogelijkheden. Een gemeente kan fossiele reclame verbieden via contracten of via een verordening, bijvoorbeeld de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). De verordening heeft de voorkeur omdat fossiele reclames dan veel sneller én bovendien overal uit het straatbeeld verdwijnen.
- Model-initiatiefvoorstel voor APV-wijziging (geschreven door in (lokale) reclameverboden gespecialiseerde juristen)
- Model-dictum (raadsbesluit) voor APV-wijziging via verordening
- Model-motie voor APV-wijziging (opdracht aan college)
- Afwegingen bij de keuze om fossiele reclames te verbieden via de verordening of via contacten
Verder ter voorbereiding en achtergrond
- Handleiding van C40 (mei 2025) voor gemeenteraadsleden om fossiele reclames kunnen verbieden. C40 is een samenwerkingsverband van 100 toonaangevende steden in de wereld die dappere stappen zetten in klimaatbeleid
- Factsheet met de belangrijkste argumenten en rapporten die stellen dat het zinnig en mogelijk is om fossiele reclame te verbieden
- Informatiepagina over het kort geding over het verbod op fossiele reclame in Den Haag met ook het vonnis
- Stappenplan voor burgers om raadsleden te benaderen (in pdf)
Nieuws over gemeenten
Campaigners
Voor vragen over gemeenten kun je terecht bij:
