NPO'ers:
Verbied Fossiele Reclame!
Zap mee naar fossielvrije media!
De publieke omroep vertelt verhalen die er toe doen. Over de samenleving, rechtvaardigheid, gezondheid en de toekomst van onze planeet. Maar tussen deze verhalen klinken nog altijd reclames die precies dat ondermijnen: spotjes van luchtvaartmaatschappijen, oliebedrijven en autofabrikanten die doen alsof fossiel gebruik normaal en onschuldig is.
Die tegenstrijdigheid voelt steeds ongemakkelijker.
Hoe geloofwaardig is een natuurdocumentaire, een klimaatdebat of een jeugdprogramma over duurzaamheid, wanneer er direct daarna reclame wordt gemaakt voor producten die de crisis verergeren?
Is het überhaupt ethisch dat de publieke omroep wordt gefinancierd met fossiel geld?
Met jou (programmamaker, podcastmaker, redacteur, presentator) roepen we het kabinet en de STER op:
Verbied fossiele reclame!
Werk jij in de televisie-, podcast- of radioindustrie? Spreek met dit formulier je steun uit voor een verbod op fossiele reclame.
Zap fossiele reclame voorgoed weg
Wij, programmamakers, podcastmakers, redacteurs en presentatoren bij de publieke omroep, maken graag televisie-, radio- en podcastprogramma’s die verhalen vertellen, confronteren, inspireren en aan het denken zetten. De publieke omroep vertelt verhalen die er toe doen, over de samenleving, rechtvaardigheid, gezondheid en de toekomst van onze planeet. We houden bedrijven en beleidsmakers kritisch tegen het licht, en informeren het publiek over de feiten en de urgente veranderingen die nodig zijn. Maar om onze verhalen heen verschijnen nog altijd reclames die precies dat ondermijnen: denk aan spotjes voor cruise vakanties, vliegreizen of de fossiele industrie.
Op het eerste gezicht lijken deze fossiele reclames misschien onschuldig, maar hun invloed is groot. Deze reclames verleiden tot meer vervuilende consumptie en zorgen voor extra uitstoot door kolen, olie en gas. Wanneer deze fossiele reclames publieke zendtijd krijgen, doen ze het effect van onze berichtgeving over klimaat teniet en blijft het gebruik van fossiele producten en diensten genormaliseerd. Fossiele reclame is meer dan alleen een marketinginstrument. Het is een manier voor de fossiele industrie om macht en invloed te behouden in een tijd waarin juist verandering nodig is. Toch blijven de media dit soort boodschappen vertonen en de grote vervuilers faciliteren.
Net zoals tabaksreclame ooit werd verboden omdat het een verslavend en schadelijk product normaliseerde, is het tijd om fossiele reclame in dezelfde categorie te plaatsen. Wat je vaak ziet, voelt normaal. En wat normaal voelt, wordt moeilijker ter discussie gesteld – ook in de politiek. Bedrijven benutten die kracht volop. Met enorme budgetten domineren ze de publieke ruimte, terwijl duurzame alternatieven nauwelijks dezelfde kans krijgen om gezien te worden. Een verbod op fossiele reclame breekt de vanzelfsprekendheid van fossiel en maakt ruimte bij lezers, kijkers en luisteraars voor een ander verhaal: eentje over duurzaamheid. Om de klimaatcrisis te beperken, is het van cruciaal belang dat de uitstoot van fossiele brandstoffen zo snel mogelijk omlaag gaat. Een logische eerste stap is het stoppen van reclames die fossiele brandstoffen of bedrijven promoten. Zonder voortdurende misleiding krijgt het publiek eindelijk een eerlijker beeld en krijgen echt duurzame initiatieven de zichtbaarheid die ze verdienen.
Het goede nieuws: er zijn al partijen die wél hun verantwoordelijkheid nemen. Jongeren spreken zich uit, zorgprofessionals waarschuwen voor de gezondheidsrisico’s van fossiele vervuiling en zelfs binnen de reclamesector groeit de vraag naar een nieuwe ethische code. Sommige reclamebureaus hebben al vrijwillig afstand genomen van fossiele reclame. Dat zijn moedige, cruciale acties – en precies wat we nu op grotere schaal nodig hebben.
Als publieke omroep hebben wij een voorbeeldfunctie en een verantwoordelijkheid tegenover het publiek. Wij roepen het nieuwe kabinet en de verantwoordelijke instanties daarom op: stop fossiele reclame. Onze collega’s vragen we: spreek je uit tegen fossiele reclame en laat zien dat deze niet thuishoren op radio, tv en in podcasts.
Willen we een leefbare toekomst, dan moeten we afscheid nemen van de fossiele verhalen die ons aan het verleden kluisteren. Laten we samen zorgen dat het mediabeleid bijdraagt aan een schonere, eerlijkere wereld.
Daarom: Zap fossiele reclame weg uit ons wereldbeeld!
Help je mee om programma’s en podcasts fossielvrij te maken?
Werk je in de media of ben je betrokken bij televisie-, podcast- of radioproducties, steun ons dan door fossiele reclame voorgoed weg te zappen: Zet hier je handtekening.
Ben je een lezer, kijker, luisteraar, of fan van programma’s, steun ons dan door fossiele reclame voorgoed weg te zappen: Zet hier je handtekening.
FAQ
Veelgestelde vragen over fossiele reclames binnen de NPO
Met fossiele reclames bedoelen we:
- reclame door fossiele industrie (olie-, kolen- en gasbedrijven)
- reclame voor vervuilende reizen (vliegen, cruises)
- reclame voor vervuilend vervoer (auto’s met een fossiele brandstof motor)
- reclame voor fossiele brandstoffen (en hun afgeleiden) kolen, olie en gas
Ook andere reclames hebben schadelijke gevolgen voor het klimaat en onze gezondheid. Zoals fast fashion of vlees. Wij kiezen ervoor om in deze campagne te beginnen met fossiele reclames, omdat zij zorgen voor de meeste uitstoot.
Op de publieke zenders verschijnen nog steeds reclames van oliebedrijven, luchtvaartmaatschappijen en autofabrikanten. Dat past niet bij een publieke omroep die betrouwbare verhalen over klimaat en gezondheid wil vertellen. Daarom vragen we makers bij de NPO om te laten zien dat publieke media niet alleen verhalen vertellen over verandering, maar die verandering ook zelf in praktijk brengen.
Makers, redacteurs of presentatoren die af willen van fossiele reclames, geven de volgende redenen:
- Ze willen niet dat hun inkomsten afhankelijk zijn van reclames die de klimaatcrisis verergeren.
- Ze willen bijdragen aan de strijd tegen klimaatontwrichting.
- Het past bij maatschappelijk verantwoord ondernemen: door reclames voor fossiele brandstoffen te weren tonen ze hun betrokkenheid bij het bevorderen van duurzaamheid en het ondersteunen van initiatieven die een gezondere planeet bevorderen
- Culturele relevantie: mensen kijken, luisteren of lezen vaak naar programma’s van de NPO om geïnformeerd te worden over belangrijke maatschappelijke, sociale en culturele kwesties zoals bijvoorbeeld klimaatverandering. Het weren van fossiele reclames zorgt ervoor dat die boodschap beter overkomt bij het publiek.
De reclames rond NPO-programma’s worden verkocht door Stichting Ster, die verantwoordelijk is voor de advertentieruimte op de publieke radio-, televisie- en online kanalen. De inkomsten daarvan gaan naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en worden gebruikt voor de financiering van de publieke omroep.
De NPO bepaalt dus niet rechtstreeks welke reclames worden uitgezonden, maar heeft wel invloed. Door zich uit te spreken tegen fossiele reclame kan de publieke omroep duidelijk maken dat dit soort advertenties niet passen bij haar maatschappelijke rol en de Ster oproepen om fossielvrije reclameblokken samen te stellen.
Je kunt helpen door onze oproep te steunen en te delen in je netwerk. Laat zien dat jij geen fossiele reclames meer wilt rondom publieke programma’s. Werk je zelf in de media of ken je mensen bij radio, tv of online redacties? Moedig hen aan om zich ook uit te spreken voor een fossielvrije publieke omroep. Programma’s en makers kunnen zich aansluiten via het formulier onderaan deze pagina.
Goede vraag! Absoluut. Fossiele reclames wakkeren de vraag naar fossiele brandstoffen aan en schetsen een misleidend beeld van vervuilende bedrijven. Daarmee dragen ze direct bij aan de klimaatcrisis. Daarom voeren wij campagne voor een landelijk verbod op fossiele reclame. Zolang dat verbod er nog niet is, moedigen we voorlopers aan om het voortouw te nemen. Steeds meer gemeenten, musea en culturele instellingen doen dat al, nu is het tijd dat ook de publieke omroep zich bij die beweging aansluit.
Ieder jaar worden er miljarden euro’s uitgegeven aan reclames door de fossiele industrie, de luchtvaartindustrie en de auto-industrie. Deze bedrijven geven zoveel geld uit aan reclame en marketing, omdat het zorgt voor groei van hun bedrijf en groei van hun verkoop. Meer groei van fossiele bedrijven, van vliegreizen, cruisereizen en auto’s, betekent meer broeikasgasuitstoot.
Volgens gedragswetenschappers ondermijnt fossiele reclame het klimaatbeleid. In een uitgebreid onderzoek naar het effect van fossiele reclames op ons gedrag, concludeerden zij dat een verbod op fossiele reclame essentieel is om normen te veranderen en massale gedragsverandering in gang te zetten.
Voor andere vragen over en meer wetenschappelijk en juridisch bewijs voor een verbod op fossiele reclame, zie onze FAQs elders op onze site.